İSGÜM Zorunlu Periyodik Kontrol Rapor Formatları

Kural: "şeklen yayımlandığı gibi"

Doküman kodunu okumak: ZPKR, ZPKK, ZPMR, AA…

Bakanlık sayfasındaki her dosyanın sağ üst köşesinde bir künye bloğu vardır; belgenin zorunlu mu taslak mı olduğu dosya adından değil bu bloktan okunur:

• Zorunlu rapor ve kriter dokümanlarının künyesinde "Doküman Kodu" ile "Yürürlük Tarihi" satırları birlikte bulunur. Kod ZPKR / ZPMR / ZYDR / ZPKK / ZPMK / ZYDK öneklerinden birini taşır. Kullanım kurallarını anlatan AA dokümanları da kodludur, ancak hepsinin künyesinde yürürlük satırı yoktur: AA01'de yürürlük künyede değil son maddededir ("yayım tarihinden 3 ay sonra yürürlüğe girer"), AA02 ve AA03'te künyededir.
• Taslak kriter dokümanlarının künyesinde ise yalnız "Rev No" ve "Rev Tarihi" vardır — yürürlük tarihi satırı yoktur. Bazılarının başlığında "TASLAK" ibaresi de geçer ama bu ibare her dosyada bulunmaz; birkaç taslak rapor formatı kendi iç kodunu taşır (yangın söndürme cihazı taslağının künyesindeki PK-İEM-02-YS-01 gibi). Bu yüzden tek başına "kod var mı" sorusu yetmez: ayırt edici ölçüt yürürlük tarihi satırının varlığı ve dosyanın Bakanlık sayfasında hangi sekmede durduğudur.
• Sondaki harf türü söyler: …R = doldurulup imzalanan Rapor formatı, …K = aynı ekipmanın Kriter dokümanı — raporda tek satır görünen maddenin neyi, hangi standarda göre sorduğunu açıklar ve hafif (*) / ağır (**) kusur işaretleri orada tanımlıdır.
• AA kodlular kullanım kurallarını anlatan açıklama dokümanıdır: AA01 (LPG tankları, yayım 09.04.2025), AA02 (sözleşme süreçleri normu, yürürlük 09.05.2025), AA03 (kule krenler, yürürlük 01.01.2026), AA04 (asılı erişim donanımı).

Zorunlu formatlar (Temmuz 2026)

Her rapor formatının (ZPKR/ZPMR/ZYDR) yanında aynı kodlu kriter dokümanı (ZPKK/ZPMK/ZYDK) ve bazı ekipmanlarda açıklama dokümanı (AA01 LPG, AA03 kule kren, AA04 asılı erişim) yayımlanır; AA02 ise periyodik kontrol sözleşme sürecine ilişkin normdur. Güncel liste için Bakanlık sayfasını kontrol edin.

Dokuz zorunlu formatın ayrıntılı künyesi

Kod, tarih ve kapsam sütunları dosyaların künye bloklarından ve kriter dokümanlarının "1. Kapsam" bölümlerinden çıkarılmıştır. Rapor birimi sütunu en çok atlanan bilgidir: format, bir işyeri için kaç ayrı rapor düzenleneceğini de belirler. Not: dört elektrik formatının (ZPKR01-04) bölüm sayıları, Bakanlık sayfasında yalnız kriter dokümanları yayımlandığı için rapor formatının kendi bölüm dizilimine göre verilmiştir; ZPKR05, ZPKR07 ve ZPMR01'in bölüm sayıları doğrudan yayımlanmış rapor formatından sayılmıştır.

Zorunlu rapor formatı hangi bölümlerden oluşur?

Dokuz format aynı iskeleti paylaşır; bölüm sayısı ve birkaç başlığın adı ekipmana göre değişir. Aşağıdaki dizilim ZPKR07'nin bölüm başlıklarından alınmıştır; ZPMR01 aynı dokuz bölümü taşır ama 5. bölümü "Muayene Kriterleri ve Kontroller" adını kullanır ve 1.1 alt bloğu periyodik kontrol metodu yerine yazılı plan bilgileridir:

Bölüm numaraları formata göre kayar. ZPKR05 sekiz bölümlüdür (test değerleri ayrı bölüm değildir), ZPKR03 sekiz, ZPKR02 ise on bölümlüdür — orada gözle kontrol ile fonksiyon testleri iki ayrı ana bölümdür. Kendi raporunuzda kendi numaranızı vermezsiniz: formatta hangi numara yazıyorsa o kalır.

"Şekil şartı" tam olarak neyi bağlar?

Kuralın en açık yazımı AA03 md. 8'dedir: rapor "hem şeklen, hem de içerik olarak" kullanılmak zorundadır, ancak "periyodik kontrol raporunda ana başlıklar ve sıralamalar değişmeyecek şekilde, içeriklerin boyutları ve yerleşimleri değiştirilerek kullanılabilir". AA01 md. 7 aynı zorunluluğu ("hem şeklen, hem de içerik olarak kullanılması zorunludur") LPG formatları için tekrar eder; boyut/yerleşim serbestisini açıkça yazan cümle AA03 md. 8'e aittir. Yani formatı kendi antetinizle, kendi sayfa düzeninizde yeniden çizebilirsiniz — kilitli olan yapıdır, çizim değil.

Kusur derecelendirmesi: yetki sizde değil

Kriter dokümanı, her maddenin başına tek yıldız (*) ya da çift yıldız (**) koyar. AA01 md. 3 ve AA03 md. 3 bu işaretlerin kimin elinde olduğunu açıkça yazar: "Hafif veya ağır kusur belirleme yetkisi Bakanlığımızda olup periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişi kriterler dokümanında belirtilen hususlar haricinde hafif veya ağır kusur belirlemesi yapamaz." Derecelendirme bir mühendislik takdiri değil, dokümandan okunan veridir. Nitekim İEKY EK-III md. 1.9.1, kriter dokümanı yayımlanmamış iş ekipmanları için hafif ve ağır kusur uygulamasının yapılmayacağını belirtir.

Aynı maddeler kusurun nasıl yazılacağını da tarif eder: kusur, ilgili kriter maddesinin numarasıyla ilişkilendirilir ve yeri, adedi, türü, derecesi belirtilir (AA03 md. 4). "Halatta deformasyon vardır" değil, "12.2 - ** Şaryo (havai hat arabası) halatında halat özünün dışarı çıkması şeklinde deformasyon vardır." biçimi — örnek Bakanlığın kendisine aittir. Hafif kusurlar bir sonraki kontrolün başlangıç tarihine kadar giderilir; giderilmemişse ağır kusur sayılır ve ağır kusurlu ekipman kullanılmaz (AA03 md. 5).

Tarih alanları: hangi tarih neyi ifade eder?

Formatlarda birbirine benzeyen dört alan vardır; karıştırılmaları raporu İSG-KATİP kaydından ayrıştırır. AA03 md. 6 tanımları birebir verir:

• Periyodik kontrol başlangıç / bitiş tarihi ve saati: işyerinde muayene ve/veya test faaliyetlerinin başladığı ve bittiği an.
• Rapor tarihi: yetkili kişinin sonuçları ve işyerinden temin ettiği bilgi-belgeleri değerlendirip sonuç ve kanaatini oluşturarak raporu yayımladığı tarih — kontrol gününden sonraki bir tarih olabilir.
• Rapor no: her rapora özgü yeknesak numara.

Bir sonraki periyodik kontrol başlangıç tarihi, işveren tarafından EK-III md. 1.4 ve md. 1.10 kapsamında belirlenen periyodik kontrol aralığının kontrol başlangıç tarihine eklenmesiyle hesaplanır (AA03 md. 7). Rapor tarihine değil — aradaki günler süreyi kaydırır.

Taslak formatlar (içerik rehberi)

Şu ekipmanların rapor + kriter formatları Taslak/Diğer Dokümanlar sekmesindedir ve henüz kullanım zorunluluğu yoktur: hava tankı (KR11), ısıtma kazanı (KR01), forklift-transpalet (KR05), köprülü ve portal kren (KR09), mobil kren (KR02), silindirik kazan — buhar/kızgın su (KR07), sütunlu çalışma platformu (KR03), yükseltilebilen seyyar iş platformu (KR08), yangın mekanik tesisatı (KR13), yangın söndürme cihazı (YS01), yürüyen merdiven veya yol (KR04). Ayrıca forklift güvenli çalışma rehberi (R001) ve iş makineleri kapsam tablosu (PK01) yayımlanmıştır.

Yetkili unvanlar, periyot ve sözleşme

Format hangi ekipmana aitse, o ekipmanın EK-III'teki yetkili kişi maddesi geçerlidir:

• ZPKR01-05 (elektrik) — md. 2.3.2: elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri. 1 kV ve daha düşük gerilimli tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemlerinde bu unvanların yanı sıra elektronik mühendisleri de yetkilidir — yani ZPKR04 (yangın algılama) raporu gerilim seviyesinden bağımsız olarak elektronik mühendisince de düzenlenebilir.
• ZPKR06-07 (kaldırma-iletme) — md. 2.2.2: makine, mekatronik, metalürji ve malzeme, imalat mühendisleri; makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler; makine tekniker veya yüksek teknikerleri.
• ZPMR01-ZYDR01 (basınçlı kap) — md. 2.1.6: makine, metalürji ve malzeme, mekatronik, kimya, imalat, uçak mühendisleri; makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri.

Üçünde de kontrolü yapanın EKİPNET kaydı ve kayıt numarasının onay bölümüne yazılması zorunludur. Periyot; elektrik tesisatlarında md. 2.3.1 ile ("ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır"), basınçlı kaplarda Tablo-1 ve kaldırma-iletme ekipmanlarında Tablo-2 ile belirlenir; her üçünde de ölçüt aynıdır: standartlarda süre belirtilmemişse azami 1 yıl — imalatçı daha kısa öngörmüşse kısalır, uzamaz. LPG tankları bu kalıbın dışındadır: periyotlar yazılı plana göre belirlenir, üst sınırları AA01 md. 6 verir — yeterliliğin yeniden değerlendirilmesi azami 10 yıl (hiçbir durumda artırılamaz), emniyet valfi testi/değişimi azami 5 yıl, yer altı tanklarında katodik koruma izlemesi standartlarda süre yoksa azami 6 ay.

Format kadar bağlayıcı bir nokta daha var: raporda yazan işyeri unvanı, adresi ve SGK sicil numarası ile İSG-KATİP sözleşmesindekilerin aynı olması esastır (AA02). Aynı norm kiralanan seyyar ekipmanda, plaza/AVM ve toplu konut ortak alanlarında sözleşmenin kimin üzerinden yapılacağını çözer; rüzgâr türbinlerindeki iş ekipmanlarını sözleşme şartından muaf tutar.

Sık görülen format hataları

• Bölüm başlığını "sadeleştirmek" — 5. Muayene Kriterleri ve Testler yerine Kontroller yazmak; notlar bölümünü sonuçtan sonraya almak ya da hiç koymamak
• Kriter tablosuna kendi maddesini eklemek, karşılığı olmayan maddeyi silmek — doğrusu o satırı Uygulanamaz işaretlemektir
• Kriter tablosunun ortasına ek sütun ya da firma değerlendirme bloğu eklemek
• Kusuru madde numarasıyla ilişkilendirmeden serbest cümleyle yazmak; kusur derecesini kendi takdirine göre hafif/ağır işaretlemek
• Rapor tarihi ile kontrol başlangıç tarihini aynı sanmak; bir sonraki kontrol tarihini rapor tarihine eklemek
• Antetteki doküman kodu / yayım / revizyon / yürürlük künyesini silmek
• Topraklama ile iç tesisat raporunu tek belgede birleştirmek; grup pano olmadıkları hâlde bütün panoları tek rapora sığdırmak
• Raporda yazan unvan-adres ile İSG-KATİP sözleşmesindekinin farklı olması
• Yetkili kişi kayıt numarası alanını ya da nüsha sayısı satırını boş bırakmak

Mühendis için pratik sonuçlar

1. Yürürlük tarihini takip edin: Taslak bir format Resmî Gazete/Bakanlık duyurusuyla zorunlu sekmeye taşındığında, o tarihten sonraki raporlar yeni formatta olmalıdır.
2. Madde sırasını değiştirmeyin: Zorunlu formatlarda kriter tablosunun sırası sabittir; kendi maddelerinizi ekleyip çıkaramazsınız.
3. Değerlendirme dili: Yeni formatlar üçlü değerlendirme (Uygun / Uygun Değil / Uygulanamaz) ve kusur derecelendirmesi ("*" hafif, "**" ağır) kullanır.
4. Sonuç-kanaat: EK-III 1.7.8 gereği, güvenli kullanıma sakınca oluşturacak bir kusur varsa ekipmanın uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı, yoksa kullanılabileceği açıkça yazılır; zorunlu formatların hazır sonuç cümleleri bunu karşılar.
5. Yetkili kişi: Tüm formatların onay bölümü, kontrolü yapanın adını, mesleğini ve EKİPNET yetkili kişi kayıt numarasını ister.

Sıkça Sorulan Sorular